12/07/2026
NGHỊ ĐỊNH 255/2026/NĐ-CP: ĐIỂM MỚI VỀ GIAO DỊCH LIÊN KẾT
Nghị định 255/2026/NĐ-CP được ban hành ngày 30/6/2026, quy định về quản lý thuế đối với các giao dịch liên kết của doanh nghiệp có quan hệ liên kết. Văn bản có hiệu lực từ 01/7/2026, áp dụng từ kỳ tính thuế TNDN năm 2026, đồng thời thay thế Nghị định 132/2020/NĐ-CP và Nghị định 20/2025/NĐ-CP.
1. Bổ sung quan hệ liên kết qua giao dịch “mượn, cho mượn”
Điểm đáng chú ý là bổ sung trường hợp doanh nghiệp có phát sinh giao dịch mượn, cho mượn ít nhất 10% vốn góp của chủ sở hữu tại thời điểm phát sinh giao dịch trong kỳ tính thuế với cá nhân điều hành, kiểm soát doanh nghiệp hoặc người thân có quan hệ gia đình theo quy định. Trước đây chủ yếu nhắc đến vay, cho vay, chuyển nhượng vốn; nay bổ sung thêm “mượn, cho mượn” để phản ánh đúng bản chất giao dịch.
Ví dụ thực tế: công ty mượn tiền/mượn tài sản lớn từ giám đốc, người nhà giám đốc, cá nhân điều hành… thì cần rà lại xem có rơi vào quan hệ liên kết không.
2. Bổ sung trường hợp không áp dụng quan hệ liên kết
Nghị định bổ sung trường hợp chủ nợ, bên bảo lãnh là tổ chức do Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ có chức năng mua, bán, xử lý nợ, nếu không tham gia điều hành, kiểm soát, góp vốn, đầu tư vào doanh nghiệp bên nợ hoặc bên được bảo lãnh thì không bị xác định là quan hệ liên kết theo nhóm này.
3. Cập nhật, hoàn thiện một số khái niệm
Nghị định 255 hoàn thiện các thuật ngữ như: công ty mẹ tối cao, hiệp định thuế, giao dịch liên kết, hồ sơ quốc gia, hồ sơ toàn cầu, tình trạng không thực hiện trao đổi thông tin một cách hệ thống. Mục tiêu là đồng bộ với Luật Quản lý thuế 2025 và các quy định về thuế tối thiểu toàn cầu.
4. Bổ sung cơ sở dữ liệu dùng để so sánh giao dịch liên kết
Nghị định bổ sung Cơ sở dữ liệu quốc gia vào nguồn dữ liệu được sử dụng trong kê khai, xác định, quản lý giá giao dịch liên kết. Đồng thời quy định thứ tự ưu tiên sử dụng cơ sở dữ liệu: dữ liệu công bố công khai → cơ sở dữ liệu thương mại → cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế.
Điểm này quan trọng vì trước đây dễ xảy ra tranh luận giữa doanh nghiệp và cơ quan thuế về nguồn dữ liệu so sánh.
5. Nâng ngưỡng miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết
Một điểm mới rất đáng chú ý: ngưỡng doanh thu để được miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết được nâng từ dưới 200 tỷ đồng lên dưới 500 tỷ đồng. Đồng thời bỏ tiêu chí “kinh doanh với chức năng đơn giản”.
Tuy nhiên, để được miễn lập hồ sơ, doanh nghiệp vẫn phải đáp ứng điều kiện về tỷ suất lợi nhuận thuần tối thiểu theo lĩnh vực:
Lĩnh vực Tỷ suất lợi nhuận thuần tối thiểu
Phân phối Từ 5% trở lên
Sản xuất Từ 10% trở lên
Gia công Từ 15% trở lên
Quy định mới cũng hướng dẫn cách áp dụng tỷ suất nếu doanh nghiệp có nhiều lĩnh vực hoặc không hạch toán riêng được doanh thu, chi phí từng lĩnh vực.
Lưu ý: miễn lập hồ sơ không có nghĩa là miễn kê khai Phụ lục giao dịch liên kết. Nếu có giao dịch liên kết, doanh nghiệp vẫn phải kê khai thông tin theo quy định.
6. Thay đổi lớn về Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia – CbCR
Nghị định 255 sửa ngưỡng lập Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia từ mức 18.000 tỷ đồng sang mức tương đương 750 triệu Euro. Ngưỡng này xác định theo doanh thu hợp nhất toàn cầu của năm tài chính liền kề trước năm báo cáo, không còn căn cứ theo doanh thu hợp nhất toàn cầu trong kỳ tính thuế như trước.
Nghị định cũng bổ sung quy định về tỷ giá quy đổi để xác định ngưỡng doanh thu, theo tỷ giá trung tâm hoặc trung bình tỷ giá tính chéo của tháng 12 năm liền kề trước năm báo cáo do Ngân hàng Nhà nước công bố.
7. Bổ sung hình thức nộp CbCR
Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia được nộp theo định dạng XML đã mã hóa và nộp qua Hệ thống thông tin quản lý thuế. Đây là điểm mới để chuẩn hóa việc nộp báo cáo theo hướng điện tử và phù hợp thông lệ quốc tế.
8. Làm rõ trường hợp phải nộp và không phải nộp CbCR tại Việt Nam
Nghị định bổ sung, làm rõ các trường hợp người nộp thuế tại Việt Nam không phải nộp CbCR nếu báo cáo đã được trao đổi tự động cho cơ quan thuế Việt Nam, hoặc đã có tổ chức thay mặt nộp, hoặc có khác biệt về ngưỡng doanh thu/doanh thu quy đổi giữa các quốc gia. Đồng thời, Nghị định cũng bổ sung các trường hợp phải nộp CbCR tại Việt Nam, ví dụ công ty mẹ tối cao không có nghĩa vụ nộp báo cáo tại nước cư trú hoặc không đáp ứng điều kiện áp dụng cơ chế tổ chức thay mặt nộp.
Thời hạn nộp CbCR là chậm nhất 12 tháng kể từ ngày kết thúc năm tài chính của công ty mẹ tối cao. Thông báo đối tượng nộp CbCR chỉ phải nộp 01 lần khi lần đầu phát sinh nghĩa vụ; nếu có thay đổi thì cập nhật trong vòng 90 ngày kể từ ngày phát sinh thay đổi.
9. Báo cáo CbCR không dùng để điều chỉnh giá giao dịch liên kết
Nghị định bổ sung rõ: cơ quan thuế không sử dụng Báo cáo CbCR để điều chỉnh hoặc ấn định giá giao dịch liên kết. Báo cáo này chủ yếu phục vụ quản lý rủi ro, trao đổi thông tin và đánh giá tổng thể.
10. Bổ sung cơ chế hỗ trợ tuân thủ tự nguyện
Cơ quan thuế có trách nhiệm xây dựng chương trình hỗ trợ người nộp thuế có giao dịch liên kết tuân thủ tự nguyện; có thể công bố tỷ suất lợi nhuận ngành theo lĩnh vực, địa bàn hoặc nhóm người nộp thuế để hỗ trợ doanh nghiệp kê khai, xác định giá giao dịch liên kết.
11. Quy định chuyển tiếp về chi phí lãi vay
Trường hợp doanh nghiệp thuộc đối tượng được chuyển tiếp về chi phí lãi vay theo Nghị định 20/2025/NĐ-CP thì tiếp tục được áp dụng cho thời gian còn lại theo quy định chuyển tiếp.
12. Ban hành bộ phụ lục mới
Nghị định 255 ban hành kèm các phụ lục về: thông tin quan hệ liên kết và giao dịch liên kết, hồ sơ quốc gia, hồ sơ toàn cầu, báo cáo lợi nhuận liên quốc gia và công thức tính khoảng giá trị giao dịch độc lập chuẩn.
Kế toán cần làm gì ngay?
Doanh nghiệp nên rà soát lại:
Có giao dịch vay, cho vay, mượn, cho mượn với giám đốc, cá nhân điều hành, người thân hay không.
Có giao dịch với công ty cùng chủ, cùng người điều hành, cùng nhóm gia đình hay không.
Doanh thu có dưới 500 tỷ và có đạt tỷ suất lợi nhuận tối thiểu để được miễn lập hồ sơ không.
Chi phí lãi vay có vượt mức khống chế 30% theo quy định không.
Nếu thuộc tập đoàn đa quốc gia, cần kiểm tra nghĩa vụ CbCR theo ngưỡng 750 triệu Euro.
Dù được miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết, vẫn cần kê khai phụ lục giao dịch liên kết khi quyết toán TNDN nếu có phát sinh giao dịch liên kết.
Chốt lại: Nghị định 255/2026/NĐ-CP vừa mở rộng một số trường hợp nhận diện giao dịch liên kết, vừa giảm gánh nặng hồ sơ cho doanh nghiệp rủi ro thấp bằng việc nâng ngưỡng miễn lập hồ sơ lên 500 tỷ, đồng thời siết lại tính chuẩn hóa trong CbCR và dữ liệu so sánh.
