05/09/2025
TẠI SAO TRUNG QUỐC HÃM PHANH THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN?
🪬 Cú giảm ngày 4/9 và tín hiệu cảnh báo
Ngày 4 tháng 9, thị trường chứng khoán Trung Quốc bất ngờ lao dốc. Chỉ số ChiNext giảm hơn 4%, CSI300 mất hơn 2% và Star 50 tụt trên 6%. Đây không đơn thuần là nhịp điều chỉnh sau chuỗi tăng nóng, mà còn là lời nhắc rằng thị trường vốn không thể chỉ có một chiều tăng. Vài tuần trước, margin đã phình lên mức kỷ lục, nhà đầu tư cá nhân ồ ạt đổ tiền, tài khoản mới mở tăng vọt. Sức nóng đó dễ làm người ta quên rằng chứng khoán cũng cần thời gian nghĩ ngơi. Phiên 4/9 giống như cú nhấn thắng giữa cao tốc, bất ngờ nhưng có chủ ý để nhắc mọi người rằng bánh xe thị trường không thể lao mãi mà không có khúc cua.
🪬 Vì sao phải hãm phanh khi Fed đang chuẩn bị cắt lãi
Điều cần thấy rõ là chính phủ Trung Quốc không ngẫu hứng đè chứng khoán mà làm vậy vì nỗi lo thực sự. Margin đã phình to hơn 2,2 nghìn tỷ nhân dân tệ, cao hơn cả giai đoạn khủng hoảng 2015. Nhà đầu tư cá nhân đổ xô vào thị trường với tốc độ mở tài khoản gấp đôi năm trước, tạo cảnh tượng sôi động đến mức khó kiểm soát. Nếu để đà tăng tiếp diễn, dòng tiền có nguy cơ rời bỏ trái phiếu chính phủ, trong khi Bắc Kinh vẫn cần vốn rẻ để tài trợ đầu tư công. Cùng lúc đó, Fed cắt lãi khiến tâm lý toàn cầu chuyển sang phòng thủ, nhà đầu tư quốc tế sẵn sàng rút vốn khỏi thị trường mới nổi chỉ vì một tín hiệu bất ổn. Trong thế gọng kìm ấy, việc hãm phanh là lựa chọn chiến lược.. hy sinh chút hưng phấn ngắn hạn để giữ thị trường trong vùng kiểm soát, bảo đảm trái phiếu không bị bỏ rơi và hệ thống tài chính không lặp lại cú sốc năm xưa. Vì thế, cơ quan quản lý đã chọn cách giảm tốc: kiểm soát margin, hạn chế giao dịch bất thường, cân bằng lại quan hệ giữa thị trường nợ và thị trường cổ phiếu. Điều dễ hiểu là phải giữ cân bằng giữa một bên là trái phiếu chính phủ để nuôi dưỡng đầu tư công, một bên là chứng khoán để nuôi dưỡng niềm tin, chấp nhận mất đi một phần hưng phấn ngắn hạn để đổi lại sự bền vững về dài hạn.
🪬 Việt Nam trong làn sóng dây chuyền
Việt Nam khó thoát khỏi hiệu ứng này. Ngày 5/9, VNIndex buổi sáng vượt 1700 điểm nhưng cuối ngày rơi về 1666 điểm, mất gần 30 điểm, thanh khoản lên tới 54 nghìn tỷ đồng. Khối ngoại tiếp tục bán ròng hàng trăm tỷ đồng, phản ứng theo tâm lý phòng thủ toàn cầu. Khi thị trường Trung Quốc hãm phanh để giữ cân bằng giữa trái phiếu và cổ phiếu, nhà đầu tư Việt cũng hiểu rằng sóng gió khu vực không thể bỏ qua. Tăng trưởng nội tại vẫn là yếu tố quan trọng, nhưng tâm lý chung buộc VNIndex phải điều chỉnh theo. Khi Fed cắt lãi trong không khí lo ngại suy thoái, Trung Quốc chọn cách giảm tốc để bảo vệ cả hai thị trường vốn thì Việt Nam phải nắm chắc tay lái, nơi định hướng bởi dòng tiền nội địa với nhà đầu tư cá nhân chiếm >85% giao dịch. Khối ngoại tranh thủ đà bán ròng thêm gần 800 tỷ cho thấy chỉ cần Bắc Kinh hắt hơi, VN lập tức rùng mình. Liên kết kinh tế thương mại hơn 200 tỷ USD giữa hai nước khiến tâm lý nhà đầu tư Việt khó mà tách rời khỏi cú sốc tâm lý từ thị trường lớn nhất châu Á.
