02/03/2026
ISRAEL, MỸ VS IRAN: KHỦNG HOẢNG HORMUZ – NGÀNH NÀO CHỊU TÁC ĐỘNG MẠNH NHẤT?
Trong tuần qua, đặc biệt là hai ngày nghỉ cuối tuần, chiến trường Trung Đông vốn luôn rực lửa trong nhiều năm qua bỗng lại nóng hơn bao giờ hết khi Mỹ dồn dập triển khai quân tới các căn cứ quân sự ở các nước Tây Á cũng như điều tàu sân bay tới khu vực này với mục đích bao vây Iran. Đỉnh điểm, cuộc chiến đã chính thức nổ ra khi Mỹ cùng đồng minh Israel khai hỏa rocket của mình tấn công nhiều địa điểm trọng yếu trên vùng đất Ba Tư. Hệ quả, Lãnh tụ Tối cao cùng nhiều yếu nhân, quan chức cấp cao của nước Cộng hòa Hồi giáo đã bị xóa sổ chỉ trong chưa đến 24 giờ.
Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, Mỹ và Israel đang tương đối thành công với việc thực hiện mục tiêu của mình trong chiến dịch lần này, khi họ đã “hạ” được người đứng đầu Iran. Hành động này khá tương đồng với chiến dịch của Mỹ tại Venezuela vào đầu năm nay – khi cả hai chiến dịch đều có điểm chung là ưu tiên tấn công và hạ gục người đứng đầu chính quyền hai quốc gia đối địch. Tuy nhiên, câu chuyện ở Trung Đông sẽ phức tạp hơn nhiều khi Iran cũng đã đưa ra những hành động trả đũa với việc tấn công các tàu chiến cũng như căn cứ quân sự của Mỹ ở ngoài khơi và các nước láng giềng. Đặc biệt hơn cả, trong diễn biến mới nhất, như một đòn đánh đáp trả, Iran đã quyết định đóng cửa Eo biển Hormuz – một trong những “yết hầu” quan trọng nhất của chuỗi cung ứng toàn cầu.
Ước tính, hành động này đã làm gián đoạn 20% chuỗi cung ứng dầu toàn cầu, tương đương 17 triệu thùng dầu mỗi ngày do các quốc gia xuất khẩu dầu như Arab Saudi, UAE, Qatar, Bahrain phụ thuộc rất nhiều vào tuyến đường vận chuyển này. Khi Eo biển Hormuz bị đóng, lượng dầu từ các quốc gia kể trên sẽ bị mắc kẹt bởi không còn tuyến đường huyết mạch để xuất khẩu. Hệ quả, do lo ngại những bất ổn tại Trung Đông, giá dầu Brent đã tăng lên 73 USD/thùng khi kết thúc phiên giao dịch 27/2. OPEC+ cũng đã quyết định đưa ra giải pháp ứng phó với việc tăng nhẹ sản lượng dầu mỏ trong cuộc họp ngày 1/3. Một mặt hàng khác cũng bị ảnh hưởng tiêu cực bởi cuộc chiến nay là phân bón. Đây là một lĩnh vực “ăn theo” những biến động của giá dầu và khí tự nhiên (bởi khí tự nhiên là nguyên liệu đầu vào để sản xuất phân đạm và ure). Cùng với đó, các nước Tây Á cũng là những nước xuất khẩu chủ lực mặt hàng này cho cả thế giới.
Bên cạnh những tác động liên quan tới các ngành hàng xuất khẩu từ các nước Trung Đông, một nhóm ngành cũng bị tác động không kém từ cuộc chiến là logistics. Khi Iran đóng cửa Eo biển Hormuz, điều này cũng đồng nghĩa với việc họ đã chặn lối ra vào duy nhất của Vịnh Ba Tư – một trong những vị trí địa chiến lược của chuỗi cung ứng toàn cầu. Chúng ta chắc chắn không thể quên sự cố tàu Ever Given bị mắc cạn tại Kênh đào Suez trong 6 ngày vào năm 2021, khiến chuỗi cung ứng toàn cầu bị ảnh hưởng nặng nề. Cập nhật tình hình hiện tại, hãng vận tải container lớn nhất thế giới Maersk đã tạm thời chuyển hướng các tuyến vận tải của mình khỏi Kênh đào Suez và thay vào đó đi qua Mũi Hảo Vọng do lo ngại chiến sự. Điều này có thể khiến giá cước vận tải biển tăng cao do tốn thêm thời gian di chuyển. Hơn nữa, chiến sự cũng khiến phí bảo hiểm vận tải biển tăng. Đồng thời, việc phong tỏa Eo biển Hormuz sẽ dẫn đến sự tắc nghẽn dây chuyền. Trong diễn biến mới nhất, ít nhất 250 tàu tại Vịnh Ba Tư đã thả neo và ngừng di chuyển, qua đó có thể khiến lượng container cũng như hàng hóa này bị ùn ứ và lệch tiến độ giao hàng, thậm chí dẫn đến thiếu nguồn cung container cục bộ tại các cảng biển trên toàn thế giới.
⚠ Lưu ý: Bài viết được tổng hợp bởi đội ngũ LOGIC ĐẦU TƯ, không mang bất kỳ mục đích định hướng hay khuyến nghị đầu tư nào. Quý độc giả vui lòng cân nhắc và tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình. Đội ngũ xin trân trọng cảm ơn.
--------------------------------------------------
THÔNG TIN LIÊN HỆ:
LOGIC ĐẦU TƯ
Nhóm Zalo cộng đồng: https://zalo.me/g/sjeaql061
Fanpage: https://www.facebook.com/profile.php?id=61572908836711
Email: [email protected]
Hotline: 0972395286 (Nguyễn Thu Hương)
