27/03/2026
Lập sàn giao dịch tiền mã hóa giúp ngăn lừa đảo mạng
Đại tá Hoàng Ngọc Bách, Trưởng phòng 4, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an), cho biết trong nhiều vụ án lừa đảo, dòng tiền sau cùng thường được chuyển sang tài sản mã hóa để xóa dấu vết hoặc đưa ra nước ngoài. Việc truy vết, thu giữ và xử lý loại tài sản này từng gặp nhiều khó khăn do thiếu cơ sở pháp lý.
Theo thống kê không chính thức, Việt Nam hiện có khoảng 20 triệu người sở hữu tài sản mã hóa, tương đương 1/5 dân số. Quy mô giao dịch lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng nhưng phần lớn lại diễn ra trên các nền tảng nước ngoài, ngoài tầm kiểm soát của cơ quan chức năng. Thực tế này không chỉ gây thất thu thuế mà còn khiến người dùng đối mặt với nhiều rủi ro. Một trong những hình thức phổ biến là lập sàn giao dịch giả mạo để dụ dỗ nhà đầu tư. Do tính ẩn danh cao, việc xác minh và xử lý các đối tượng này không dễ.
Theo ông Bách, nếu có các sàn giao dịch tài sản mã hóa hợp pháp trong nước, hoạt động mua bán có thể được quản lý tương tự thị trường chứng khoán với thông tin người mua, người bán rõ ràng. Điều này giúp cơ quan chức năng dễ dàng truy vết dòng tiền khi xảy ra vi phạm.
Bên cạnh hoạt động lừa đảo, rửa tiền, dữ liệu cá nhân trong hoạt động đầu tư tài sản số cũng là vấn đề đáng lo ngại. Khi tham gia các sàn quốc tế, người dùng thường phải cung cấp nhiều thông tin như căn cước công dân, số điện thoại, email, tài khoản ngân hàng. Thực tế này dẫn đến nguy cơ "chảy” dữ liệu ra nước ngoài. Trong nhiều vụ việc, các đối tượng đã sử dụng chính những dữ liệu này để giả mạo danh tính, thậm chí mở tài khoản trực tuyến thông qua eKYC nhằm phục vụ hành vi phạm pháp.
Từ thực tế trên, cơ quan công an cho rằng việc xây dựng sàn giao dịch trong nước không chỉ nhằm quản lý thị trường, mà còn góp phần bảo vệ dữ liệu công dân. Ông Bách kỳ vọng khi có bước tiến về việc thành lập sàn giao dịch tài sản mã hóa, dù là thí điểm, sẽ giảm thiểu các hành vi vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, các hệ thống này cần được thiết kế với tiêu chuẩn an ninh cao ngay từ đầu do đây là mục tiêu hấp dẫn của tội phạm công nghệ cao. Ông Bách cũng đề xuất cần kiểm soát nguồn tiền đầu tư, đồng thời tăng cường phổ biến kiến thức cho người tham gia thị trường.