12/02/2026
Sąd UE wydał przełomowy wyrok w sprawie (T689/24, I. S.A. przeciwko Dyrektorowi KIS), w którym stwierdził, że przepisy polskie uzależniające prawo do odliczenia VAT od posiadania faktury są niezgodne z prawem unijnym. Spór dotyczył przepisu, który funkcjonuje w polskim prawie od początku obowiązywania ustawy o VAT z 2004 r. i który przez ponad 20 lat był stosowany przez organy skarbowe w Polsce.
Sąd Unii Europejskiej w sprawie dotyczącej polskiego podatnika potwierdził fundamentalną tezę systemową: prawo do odliczenia VAT wynika z przesłanek materialnych, a nie z samego posiadania faktury. Dokument stanowi warunek formalny realizacji prawa, ale nie decyduje o jego powstaniu. W praktyce oznacza to możliwość rozpoznania odliczenia w okresie powstania obowiązku podatkowego, o ile faktura zostanie otrzymana przed terminem złożenia deklaracji.
📊 Implikacje biznesowe
• potencjalne przyspieszenie odliczeń VAT,
• pozytywny wpływ na płynność finansową,
• wzmocnienie zasady neutralności VAT w praktyce rozliczeniowej.
⚠️Z punktu widzenia operacyjnego biur rachunkowych i działów finansowych sytuacja jest jednak złożona. Polskie przepisy krajowe pozostają w aktualnym brzmieniu odmienne od wykładni przyjętej przez Sąd UE, a praktyka organów podatkowych najprawdopodobniej nie ulegnie zmianie do czasu nowelizacji regulacji krajowych – której horyzont czasowy pozostaje nieokreślony.
W konsekwencji na poziomie compliance pojawia się klasyczny konflikt reżimów:
• prawo unijne i jego wykładnia vs. literalne brzmienie przepisów krajowych,
• ryzyko sporu z organem przy zastosowaniu wykładni prounijnej,
• konieczność zarządzania ryzykiem podatkowym w politykach rachunkowych i procedurach VAT.
🧭 Wyrok otwiera nowe możliwości interpretacyjne, ale ich wdrożenie wymaga świadomej decyzji, udokumentowanej analizy oraz spójnej strategii rozliczeniowej. Dla księgowych to nie jest tylko zmiana interpretacji — to zmiana architektury decyzyjnej w obszarze VAT.
System podatkowy bywa jak mechanika kwantowa: rzeczywistość formalna i materialna potrafią istnieć jednocześnie, ale obserwator (czytaj: fiskus) decyduje, która z nich przesądza w praktyce kontroli. W tym napięciu rodzi się nowa praktyka rozliczeń.
