14/04/2026
Wszystkim, którzy przemieszczają odpady na załączniku VII - i nie tylko - przypominamy: od 21 maja 2026 r. wchodzimy w nową rzeczywistość prawną związaną z DIWASS.
To oznacza w szczególności, że:
– przemieszczenie ma być zgłoszone w systemie z odpowiednim wyprzedzeniem,
– wszyscy uczestnicy muszą być prawidłowo zidentyfikowani i zarejestrowani,
– brak wymaganych informacji, przemieszczenie przed upływem terminu albo przemieszczenie niezgodne z podanymi danymi może zostać ocenione jako nielegalne przemieszczenie.
A za naruszenia nie mówimy już o drobnych uchybieniach, lecz o bardzo poważnym ryzyku administracyjnym i karnym.
Projekt ustawy o TPO przewiduje m.in.:
– za niepotwierdzenie odbioru odpadów w terminie 2 dni karę od 20 000 do 200 000 zł,
– za brak dokumentów w trakcie przewozu albo brak dostępu do dokumentów podczas transportu karę od 10 000 do 100 000 zł,
– za nielegalne przemieszczenie administracyjną karę pieniężną od 30 000 do 1 000 000 zł, a w określonych przypadkach również od 20 000 do 200 000 zł.
Pojawia się czasem pytanie: „będziemy się bronić, będziemy dyskutować z organem”.
Oczywiście każda sprawa wymaga indywidualnej oceny. Warto jednak pamiętać, że zgodnie z projektowanym art. 42, przy wymiarze administracyjnej kary pieniężnej brana ma być pod uwagę także współpraca i zaangażowanie podmiotu w realizację odbioru lub zagospodarowania odpadów. Praktyka dopiero pokaże, jak organy będą rozumiały ten element i jak będzie on wpływał na sytuację podmiotów kwestionujących ocenę nielegalnego przemieszczenia.
Do tego dochodzi jeszcze odpowiedzialność karna.
Art. 183 § 4 i § 3 k.k. przewiduje odpowiedzialność za przywóz odpadów z zagranicy lub wywóz odpadów za granicę wbrew przepisom, a także za dopuszczenie do popełnienia takiego czynu - z zagrożeniem karą pozbawienia wolności od roku do 10 lat.
Jeżeli zaś okaże się, że odpad w ogóle nie powinien być przemieszczany na załączniku VII, lecz w procedurze zgłoszenia i zgody, ryzyko rośnie jeszcze bardziej. W grę może wchodzić art. 183 § 5 k.k., czyli przywóz lub wywóz odpadów niebezpiecznych bez wymaganego zgłoszenia lub zezwolenia albo wbrew ich warunkom - zagrożony karą pozbawienia wolności od 2 do 12 lat.
I właśnie w tym kontekście trzeba czytać dzisiejszą informację GIOŚ dotyczącą załącznika VII. GIOŚ poinformował dziś, że w okresie od 21.05.2026 r. do 31.12.2026 r. dokumenty z załącznika VII mają być nadal wypełniane w formie papierowej, a DIWASS ma być w tym czasie wykorzystywany dobrowolnie.
To niewątpliwie ważna informacja praktyczna. Ale trzeba to powiedzieć jasno:
Komisja nie ma możliwości zmienić rozporządzenia 2024/1157 takim komunikatem - tym bardziej nie mogą tego zrobić organy państw członkowskich.
Raport grupy ekspertów z 27.03.2026 r. i opublikowana dziś informacja GIOŚ pokazują określone podejście praktyczne do wdrożenia systemu. Nie są jednak zmianą terminu obowiązywania art. 27 ust. 1 lit. b rozporządzenia (UE) 2024/1157. Komunikat urzędu nie zmienia treści rozporządzenia unijnego.
Dlatego przedsiębiorcy nie powinni traktować dzisiejszej informacji jako sygnału, że temat można odłożyć na później. Przeciwnie - to ostatni moment, by uporządkować procedury, role uczestników, klasyfikację odpadów, obieg dokumentów i przygotowanie organizacji do DIWASS.
Zmienia się bardzo dużo!
Jako Kancelaria Ekologiczna przygotowujemy siebie i Państwa do tej zmiany:
https://przemyslisrodowisko.pl/szkolenia/diwass-i-inne-zmiany-w-transgranicznym-przemieszczaniu-odpadow/
Jeszcze dziś w przedsprzedaży!
