06/06/2024
Box 3 arresten: een Pyrrusoverwinning?
Op 6 juni 2024 heeft de Hoge Raad uitspraak gedaan in een aantal zaken over de box 3 heffing volgens de Herstelwet. De uitspraken waren rechtstreeks te volgen Γ©n in heldere taal. Volgens de Hoge Raad biedt de Herstelwet onvoldoende herstel en moet de Herstelwet dus deels van tafel.
Sinds 2001 wordt in Nederland inkomstenbelasting geheven over inkomen uit sparen en beleggen in box 3. Al vele jaren werd de wetgever gewaarschuwd voor het ruwe karakter van box 3. Uiteindelijk in het Kerstarrest uit 2021(!) is geconcludeerd door de Hoge Raad dat de heffing van inkomstenbelasting in box 3 destijds echt niet door de beugel kon.
De wetgever heeft hierop ingegrepen door de Herstelwet te introduceren waarin wordt uitgegaan van drie categorieΓ«n aan vermogen, ieder met een eigen forfaitair rendementspercentage. De vraag lag voor de rechter of dit systeem dan wel is toegestaan.
Volgens de Hoge Raad is de samenstelling van het vermogen niet relevant voor de belastingheffing over vermogen. Exit Herstelwet! Als de belastingheffing over het vermogen hoger is dan het werkelijk rendement, dan moet de spaarder worden gecompenseerd.
Dat klinkt als goed nieuws voor de beleggers en spaarders die jarenlang teveel hebben betaald. Denk daarbij aan beleggingen als een tweede woning, een vakantiewoning en landbouwgrond. Maar denk ook aan de aandelenbelegger in 2018 (AEX index -10%) en 2022 (AEX-index -14%) onderuit schoof.
De Hoge Raad zegt zelfs nadrukkelijk dat goede resultaten in 2021 (+28%) en 2023 (+14%) geen invloed hebben op het herstel in 2022. De Hoge Raad erkent dat dit kan leiden tot overcompensatie maar neemt dat voor lief.
Een mooie uitspraak voor spaarders en beleggers. Maar schijn kan bedriegen.
De Hoge Raad gaat namelijk verder door te stellen dat de belastingplichtige zelf het werkelijk rendement moet uitrekenen Γ©n aannemelijk moet maken. Deze berekening strekt zich uit over het totale vermogen en gaat uit van het rendement inclusief waardestijging.
Dat betekent dat een belastingbetaler een berekening moet maken van het totale rendement over zijn hele vermogen. Dat kan een hele opgaaf zijn, met name omdat (ongerealiseerde!) waardestijgingen meetellen. Zo zal vastgoed dus jaarlijks moeten worden gewaardeerd. De belastingplichtige die beschikt over een aandelenportefeuille en een vakantiewoning, zal niet ontkomen aan jaarlijkse taxaties van de vakantiewoning. Ook al gaat de beurs met 14% omlaag en gebruikt hij de woning alleen voor zichzelf.
Het voelt ook niet goed dat een belastingbetaler die beschikt over een tweede woning minder belasting betaalt dan zijn buurman omdat die een beperkte aandelenportefeuille heeft.
Verder valt op dat de Hoge Raad uitgaat van het nominale systeem en geen rekening houdt met kosten. Dus voor de vakantiewoning, wel de huur meenemen maar niet de rioolheffing/ onroerendzaakbelasting/toeristenbelasting.
De eerste ervaringen zullen moeten gaan uitwijzen of de kosten van de rendementsberekeningen en/ of discussie erover met de Belastingdienst voor belastingbetalers niet al snel zodanig hoog zullen blijken dat reparatie niet lonend zal zijn. Bij omvangrijk box 3 vermogen, zal is herstelwerk vanzelfsprekend wel snel lonend zijn.
De Telegraaf spreekt van een miljardendomper voor de staat, dit kan meevallen. Naar verwachting zullen ook (zeer) veel spaarders het erbij laten zitten, zij geloven het wel.
