19/01/2025
Kontrola ZZP od stycznia 2025
Schijnzelfstandigheid , czyli fikcyjna niezależność.
Wzrost działalności ZZP w Holandii o 85 % w ciągu ostatniej dekady , jest niewątpliwie głównym powodem zapowiadanym przez Belastingdienst kontroli. W grudniu 2024 ilość zarejestrowanych firm ZZP wynosiła blisko 1,8 miliona.W porównaniu do ilości firm ZZP w roku 2014 , oznacza to przyrost o blisko milion tego typu działalności.
Wielu ZZP-erów uważa iż płaci wysokie podatki , nie zdając sobie zazwyczaj sprawy z tego że przy identycznych dochodach pracując na etacie , zapłacili by dużo więcej .
O co chodzi z ta kontrolą ? To najczęściej pojawiające się pytanie . Jak nie wiadomo o co chodzi , to chodzi o pieniądze , jak mówi stare porzekadło . I tak też jest w tym przypadku. Belastingdienst chce zwiększyć wpływy do budżetu zmniejszając ilość firm ZZP , jednocześnie uatrakcyjniając pracę na etacie .
W przestrzeni publicznej krążą informacje o zmianie przepisów , co nie jest prawdą.
Kontrola pod kątem niezależności ZZP miała pierwotnie się odbyć po wejściu w życie ustawy o deregulacji w zakresie oceny stosunków pracy , która powstała w 2016 roku. ( Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties )
Jednak holenderski fiskus udzielił kilkuletniego moratorium i odstąpił od kontroli aż do 01-01-2025.
Z początkiem stycznia 2025 moratorium przestaje działać , i urząd zapowiada kontrole .
Uwaga ! Zniesienie moratorium nie działa z mocą wsteczną.
Organy podatkowe będą więc egzekwować w roku 2025 wyłącznie stosunki pracy po 1 stycznia 2025. Sytuacje sprzed 1 stycznia 2025 r. w dalszym ciągu podlegają moratorium.
Co oznacza fikcyjna niezależność ?
Krótko mówiąc, fikcyjne samozatrudnienie oznacza, że ktoś podaje się za osobę samo zatrudnioną , jednak zgodnie z prawem pracy wszystko wskazuje na umowę o pracę.
Kiedy mamy do czynienia z fikcyjną niezależnością ?
Istotny jest charakter i czas trwania pracy.
Prosta i długoterminowa praca często oznacza ukryte zatrudnienie.
Różnica między obowiązkiem podejmowania wysiłków (zatrudnienie) , a obowiązkiem osiągania wyników (samodzielność) odgrywa również ważną rolę.
Przykład 1
Nasz potencjalny klient numer 1 znajduje w internecie ofertę pracy na budowie w Holandii , wymogiem przyjęcia oprócz określonych umiejętności jest posiadanie własnej działalności ZZP.
Zakłada działalność często z pomocą „ szefa „ i wystawia co tydzień faktury również niejednokrotnie z pomocą „ szefa „. Co tydzień faktura wygląda identycznie , czyli usługa budowlana pomnożona przez stawkę i ilość godzin.
A jeżeli nie wystawia faktur z pomocą „ szefa „ to „szef” wpływa na to jak ta faktura ma być wystawiona. Zdarza się również iż na fakturach możemy znaleźć informacje o dodatkowo płatnych nadgodzinach !
Potencjalny klient z przykładu nr 1 nie posiada strony www , wizytówek , ani fanpage w mediach społecznościowych.
Komunikuje się poprzez prywatny adres mailowy ( np. gmail lub hotmail )
Nie ma wpływu na godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy .
Nie może oddelegować do wykonywania pracy innej osoby w zastępstwie , gdyż wymaga się od niego aby wykonywał pracę osobiście.
Praktycznie codziennie rozpoczyna i kończy pracę o tych samych godzinach. Przez dłuższy czas wystawia faktury tylko i wyłącznie na 1 zleceniodawcę , i po wykonaniu rozliczenia rocznego okazuję się że 100 % lub blisko 100 % zleceń jest od jednego zleceniodawcy.
Nasz potencjalny klient nie posiada własnych narzędzi i samochodu firmowego. Wykonuje zlecenia ubrany w odzież z logo zleceniodawcy.
Przykład 2
Nasz potencjalny klient numer 2 o podobnych umiejętnościach do klienta z przykładu pierwszego , pracuje w branży budowlanej. Postanawia założyć działalność ZZP , i rozpocząć prace na własny rachunek. Nie wie jeszcze czy będzie wykonywał usługi dla klientów prywatnych , firm czy może dla wszystkich. I oczywiście nie będzie wykonywał zleceń dla byłego pracodawcy , a na pewno nie w większości przypadków.
Zakłada działalność w kvk , firmowe konto w banku , firmowy adres e mail i stronę internetową . W celu poszukiwania zleceń dodaje własne ogłoszenia na portalach internetowych , oraz reaguje na ogłoszenia innych firm lub osób prywatnych.
Kupuje podstawowe narzędzia do wykonywania pierwszych zleceń , niejednokrotnie zadłużając się . Pozostałe narzędzia na początku wypożycza. Z czasem inwestuje w dodatkowe narzędzia , samochód firmowy itd.
Aby budować swoja własną markę od samego początku pracuje w odzieży z logo własnej firmy , które posiada. Aby zdobyć zlecenia często musi dokonać wyceny , i przedstawić ofertę potencjalnemu klientowi rezultatem czego pracuje w różnych godzinach . Również wieczornych , oraz w weekendy.
Część wycen kończy się realizacją zlecenia , a część nie .
Więc nasz potencjalny klient czasami wykonuje pracę za którą nie otrzyma wynagrodzenia. Sam ustala z klientami termin wykonania zlecenia , oraz ma decydujący wpływ na cenę.
Po zakończeniu roku klient ma wielu zleceniodawców , wśród których są zarówno klienci prywatni jak i firmy .
Pomimo tego że w danym roku nasz potencjalny klient wykonywał wiele zleceń dla jednego dużego klienta ,
to w sumie nie wykonał ich więcej niż 60-70 % ogółu.
Pozostałe 30-40 % to kilku / kilkunastu mniejszych zleceniodawców.
Opisany w przykładzie numer 1 ZZP-er , to typowy przykład ukrytego zatrudnienia pod przykrywką ZZP.
W przypadku kontroli Belastingdienst , należy się spodziewać problemów.
Natomiast opisany w przykładzie numer 2 ZZP-er , jest samodzielną firmą . Nie musi się absolutnie obawiać kontroli pod kontem samodzielności, i nie grozi mu utrata ulg , i konsekwencje finansowe.
Oczywiście w życiu nie wszystko jest czarno białe ,
i wielu potencjalnych klientów nie pasuje ani do przykładu pierwszego , ani do drugiego.
Co mają zrobić aby uniknąć problemów ?
Krótko mówiąc trzymać się jak najdalej od sytuacji w przykładzie numer 1 ,a próbować się jak tylko możliwe zbliżyć do sytuacji w przykładzie numer 2.
Od 1 stycznia 2025 roku Belastingdienst ponownie będzie aktywnie sprawdzał prawidłowość kwalifikacji stosunku pracy zgodnie z ustawą DBA.
Belastingdienst podczas kontroli będzie zwracał m.in. uwagę na poniższe punkty , które powstały po wyroku Sądu z dnia 24-03-2023 w sprawie dostawców jedzenia z firmy Deliveroo.
Oto one :
1 - Mniejsza swoboda w ustalaniu metod , godzin i lokalizacji pracy wskazuje na ukryte zatrudnienie.
2 - Gdy osoba samo zatrudniona pracuję „ ramię w ramię „ z pracownikami pracującymi na etacie i przestrzega tych samych zasad i wskazówek oznacza zazwyczaj ukryte zatrudnienie.
3 - Obowiązek wykonywania czynności osobiście , bez możliwości oddelegowania w swoje miejsce zastępstwa wskazuje na ukryte zatrudnienie.
4 - Małe pole do negocjacji przy zawieraniu umowy o wykonanie zlecenia oznacza potencjalne ukryte zatrudnienie.
5 - Mały wpływ na wysokość stawki , formę i termin płatności wskazuje na potencjalne ukryte zatrudnienie.
6 – Wynagrodzenie porównywalne z pracownikami na etacie wskazuje na ukryte zatrudnienie.
7 – Czy ZZP er ponosi sam ryzyko np. w przypadku choroby lub kosztów rekonwalescencji ? Im mniejsze ryzyko tym większe prawdopodobieństwo ukrytego zatrudnienia.
8 – Pracuje ZZP-er dla większej ilości zleceniodawców i inwestuje w swoją markę ? Im mniej zleceniodawców i inwestycji , tym większe prawdopodobieństwo ukrytego zatrudnienia.
W wielkim skrócie , im mniejsze ryzyko i inwestycje , tym więcej wskazań na potencjalne ukryte zatrudnienie.
Im większa samodzielność , inwestycje , a co za tym idzie ponoszone ryzyko , tym więcej przesłanek iż jest to przedsiębiorca.
Podatkowe konsekwencje fikcyjnej niezależnosci ( ukrytego zatrudnienia ) ?
Ustawa DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelatie) przyczynia się do tego,
że pracodawca i pracownik ponoszą solidarną odpowiedzialność za ustalenia i prawidłową kwalifikację stosunku pracy.
W przypadku kontroli i wykrycia ukrytego stosunku pracy ,
ZZP-er traci prawo do ulg takich jak m.in. zelfstandigaftrek , startersaftrek i MKB-vrijstelling .Ponieważ nie jest przedsiębiorcą , a zostaje uznany pracownikiem na umowie o pracę należy zapłacić wyższy podatek i składkę zdrowotną.( inkomstenbelasting , zorgverzekeringswet )
Dodatkowo składki na ubezpieczenia społeczne i pracownicze. ( volksverzekeringen , werknemersverzekeringen )
Nie licząc dodatkowo ewentualnej kary , za tak stworzona konstrukcje ZZP , należy się liczyć z dopłata rzędu kilku a nawet kilkunastu tysięcy euro w skali roku.
W zależności od osiągniętych dochodów w danym roku podatkowym.
