21/08/2026
📘 Татварын зөвлөгөө цуврал №10 — ХАСАГДАХГҮЙ ЗАРДАЛ
Нягтлан бодогч бүр “хасагдах” болон “хасагдахгүй” зардлын ялгааг мэддэг ч заримдаа хасагдахгүй зардлыг андуурч хасагдах зардалдаа шингээдэг.
Ингэснээр татварын шалгалтаар акт, торгуульд орох эрсдэлтэй болдог ⚠️
🧾 Хасагдахгүй зардал гэж юу вэ?
ААНОАТ-ийн тухай хуулийн 16 дугаар зүйлд зааснаар дараах зардлуудыг хасагдахгүй гэж үздэг.
Хялбар хэлбэл, дараах 3 төрлийн зардал бол хасагдахгүй зардал юм 👇
1️⃣ Үйл ажиллагаатай холбоогүй зардал
→ Компанийн үндсэн үйл ажиллагаанд хамаарахгүй, хувийн буюу бусад зориулалттай зардал.
2️⃣ Тухайн жилийн зардал биш
→ Өмнөх эсвэл дараагийн жилийн үйл ажиллагаанд хамаарах зардлыг тухайн жилийн зардалд оруулах.
3️⃣ Баримтгүй (и-баримтгүй) зардал
→ Нотлох баримтгүй, и-баримт илгээгээгүй тохиолдолд хасагдахгүй гэж үзнэ.
🚫 И-баримттай байсан ч хасагдахгүй тохиолдол бий!
Хуульд зааснаар дараах зардлууд и-баримттай байсан ч хасагдахгүй зардалд ордог:
Ажилтнууд болон харилцагчдад зориулсан амралт, зугаалга, шинэ жил, баяр ёслолын зардал,
Үүнтэй адилтгах бусад зарцуулалт (жишээ нь урамшууллын үдэшлэг, хандив, бэлэг гэх мэт).
🎯 Жишээ:
Компанийн шинэ жилийн арга хэмжээний зардлыг “сургалт” эсвэл “баг хамт олны урамшуулал” нэрээр хасагдах зардалд оруулсан бол — энэ нь хуульд нийцэхгүй, татварын шалгалтаар хасагдахгүй зардалд тооцогдоно.
✅ Зардлаа шалгахдаа дараах 4 зүйлийг анхаар:
Энэ зардал танай компанийн үйл ажиллагаатай шууд холбоотой юу?
Тухайн жилд гарсан зардал мөн үү?
Баримт бүрэн, хүчинтэй юу (и-баримт, гэрээ, шийдвэр гэх мэт)?
Энэ зардлыг татварын хуульд хасагдах гэж зөвшөөрсөн үү?
Хэрвээ дээрх 4 асуултаас нэг нь “ҮГҮЙ” бол — тухайн зардал хасагдахгүй зардалд орно гэсэн үг юм.
⚖️ Хууль зүйн үндэслэл:
ААНОАТ-ийн тухай хуулийн 13.1, 13.2 – Хасагдах зардлын шаардлага
16 дугаар зүйл – Хасагдахгүй зардлын төрлүүд
💡 Санамж:
Амралт, шинэ жил, баяр ёслолын зардлыг хасагдах зардалд оруулах нь татварын эрсдэл дагуулдаг.
Иймээс зардлаа бүртгэхдээ үргэлж үйл ажиллагаатай холбоотой эсэх, хуульд нийцэж байгаа эсэхийг шалгаж байгаарай.