08/07/2020
Main Accounting Concept
1. Accrual (or) Matching Concept
2. Prudence concept
3. Going concern concept
4. Substance Over form
5. Consistency Concept
6. Materiality Concept
စာရင်းညာအခြေခံသဘောတရားအရ အရှုံးအမြတ်စာရင်းရေးဆွဲတဲ့အခါ အောက်ပါအခြေခံဖြစ်သော Main Concept တွေကိုလိုက်နာကျင့်သုံးရမှာဖြစ်ပါတယ်။
1. Accrual (or) Matching Concept
ပထမဆုံးအနေနဲ့ သတိထားရမှာတော့ Expenses တစ်ခုကိုစာရင်းသွင်းတော့မယ်ဆိုရင် သူနဲ့သက်ဆိုင်တဲ့ Income ရှိလား၊
ဟုတ်ပြီ သက်ဆိုင်တဲ့ Incomeရှိပြီဆိုရင်၊ သက်ဆိုင်ရာစာရင်းကာလအတွင်းမှာ Income/Revenue နှင့် Expenses ကို Matching ပြုလုပ်ပြီးရေးဆွဲခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ( ဝင်ငွေ၊ထွက်ငွေပေါ်ခြခံပြီးတော့ စာရင်းရေးဆွဲခြင်းမပြုလုပ်ရပါဘူး )
ဥပမာ 1 January တွင် ရုံးန်ခန်ငှားခ ၁နှစ်စာပေးငွေ USD 24,000 ပါ၊
Prepaid Office Rental A/C -Dr 24,000 နဲ့ Bank A/C- Cr 24,000
January လတစ်လစာ အရှုံးအမြတ်စာရင်းရေးဆွဲတဲ့အခါမှာ 24,000 ကိုစရိတ်တန်းပြလို့မရပါဘူး
January လအတွက် တစ်လစာပဲ စရိတ်ပြရမှာဖြစ်ပါတယ်။
Office Rental A/C-Dr 2000 နဲ့ Prepaid Office Rental A/C-Cr 2000 ဆိုပြီးစာရင်းရေးသွင်းရမှာဖြစ်ပါတယ်။
2. Prudence concept
Business တွင် အချို့သော Transactions များသည် ဘယ်လောက်ကုန်ကျရမည်ဆိုတာကို တိကျစွာသိရှိပါသည်၊
သက်ဆိုင်ရာ Income,Expenses,Liability များအား တိကျစွာသိရှိပါက ထိုအတိအကျအတိုင်းစာရင်းရေးသွင်းရမှာဖြစ်ပါတယ်။
တစ်ခါတစ်ရံ Transactions များကို အတိအကျမသိရှိသောအါမျိုးတွင် Prudence Concept ကိုအသုံးပြုရတော့မှာဖြစ်ပါတယ်
ထိုအခြေအနေတွင် လုပ်ငန်းရဲ့Asset and Income or revenue တွေဟာဆိုရင် ရှိသင့်တာထက်ပိုမနေစေရန် (Never overstated )နှင့် Liabilities and Expenses တွေဟာဆိုရင် ရှိသင့်တာထက် လျှော့မနေစေရန် (Never Understated) သတိပြုရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
3. Going concern concept
မိမိစာရင်းရေးဆွဲနေတဲ့ လုပ်ငန်း ဟာ Foreseeable Future အနည်းဆုံး နောက်ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တစ်နှစ်ဆက်လက်ပြီးလုပ်ကိုင်နေရ
ပါမယ်၊ ရပ်တည်နိုင်ရမှာဖြစ်ပါတယ်၊ အဲ့ယူဆချက်ကြောင့် Asset/Liabilities တွေရဲ့လက်ကျန်တွေကို carried forward ယူဆောင်ပြီး၊
Statement of Financial Position အတိုင်းရေးဆွဲရခြင်းဖြစ်ပါတယ်။
Going Concern မရှိတော့ဘူး၊ လုပ်ငန်းကလာမည့် ၁၂လအတွင်း ဆက်လက်မလုပ်ကိုင်နိုင်တာ့ဘူးဆိုရင်
Net Realizable value နှင့်သာ Break up Basic ဖြင့်စာရင်းရေးသွင်းရမှာဖြစ်ပါတယ်။
4. Substance Over form
ဥပဒေအရစာချုပ်ချုပ်ဆိုထားတဲ့ရက်စွဲထက်စာရင် စီးပွါးရေးအရ အမှန်တကယ်ပစ္စည်းရောက်ရှိလာသည့်ရက်စွဲကို
သာ စာရင်းရေးသွင်းပေးရမှာဖြစ်ပါတယ်။
Legal ထက် Substance ကိုဦးစားပေး စာရင်းရေးသွင်းရတာကိုဆိုလိုတာဖြစ်ပါတယ်။
ဥပမာ အဝယ်တစ်ခုမှာ ဘယ်အချိန်စာရင်းသွင်းရမှာလဲပေါ့
Contract စတဲ့ရက်လား
Order မှာတဲ့ရက်လား
Delivery ပို့တဲ့ရက်လား
Settlement ငွေချေတဲ့ရက်လား
Substance Over Form အရ Delivery ပို့တဲ့ရက်ကိုသာစာရင်းသွင်းရမှာဖြစ်ပါတယ် ..
Business တွင်အသုံးပြုရန်အတွက် Motor Vehicle တစ်စီးဝယ်ယူရာတွင် Company အမည်နှင့်မဟုတ်ဘဲ၊ Director အမည်ဖြင့်ဝယ်ယူမိပါက
ထိုအခြေအနေတွင် Director စာရင်းမဟုတ်ဘဲ၊ Business မှပိုင်ဆိုင်သည့်အတွက် Company စာရင်းတွင်သာ စာရင်းရေးသွင်းရမှာဖြစ်ပါတယ်။
5. Consistency Concept
Financial Statements ကိုအနည်းဆုံး ၂နှစ် နှိုင်းယဉ်ပြီးရေးဆွဲရတဲ့အတွက်ကြောင့် မိမိအသုံးပြုထားတဲ့ Accounting Standard များကိုမိမိရေးဆွဲတဲ့အခါ သုံးစွဲတဲ့ Principle တွေ method တွေဟာဆိုရင် တသမတ်တည်း အသုံးပြု၊ ရေးဆွဲရမှာဖြစ်ပါတယ်၊မိမိသဘော၊စိတ်တိုင်ကျ ပြင်ဆင်ရေးဆွဲလို့မရပါဘူး
Most relevent and reliable information ဖြစ်ရင် သို့မဟုတ် IAS/IFRS ရဲ့ Policy, principle, method အရ ခွင့်ပြုရင်အဆိုပါစာရင်းရေးသွင်းချက်ကို IFRS က ခွင့်ပြုထားပါတယ်။အာ့အခါဆိုရင် Consistency Concept ဟာ ပျက်ပြယ်သွားမှာဖြစ်ပါတယ်။
6. Materiality Concept
စာရင်းရေးဆွဲတဲ့အခါTransaction or event တွေဟာဆိုလျှင် မေ့ကျန်ခဲ့လျှင်သော်လည်းကောင်း၊ မှားယွင်းရေးသွင်းခဲ့လျှင်သော်လည်းကောင်း အဲ့ဒိ Financial Statements တွေအပေါ်အခြေခံပြီး Shareholders, user တွေရဲ့ Economic decision တွေကို effect ဖြစ်စေနိုင်တဲ့ မေ့ကျန်မှု့တွေ၊ မှားယွင်းဖော်ပြမှုတွေဟာဆိုရင်၎င်းမေ့ကျန်အမှား၊မှားယွင်းအမှားတွေဟာဆိုရင် Material ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်
Materiality သည် Nature နှင့် Amount အရ Materiality ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
Materiality သတ်မှတ်တဲ့အခါ
1. Sale ရဲ့ 1% ထက်များရင်
2. Net Profit ရဲ့ 5% ထက်များရင်
3. Total Asset ရဲ့ 1% ထက်များရင်
အာ့မေ့ကျန်အမှားတွေကို Materiality ဖြစ်တယ်လို့ ယူဆလို့ရပါတယ်။
ဥပမာ- Business တစ်ခုရဲ့ Revenue က USD 1,000,000/- ရှိတယ်ဆိုကြပါစို့၊
USD 8,000 လောက်အမှားသည် Material မဖြစ်နိုင်သော်လည်း (8,000/1,000,000 x100) 0.80%
USD 12,000 လောက်အမှားသည် Material ဖြစ်လာနိုင်သောအွေခအနေတရပျဖွစျလာနိုငျပါတယျ (12,000/1,000,000 x100) 1.20%
ဆကျလက်ျပြီးကြိုးစားနေမည့်
သဉ္ဇာထွန်း
13-09-19
