Baldvin Ingi - Fjármála- og lífeyrisráðgjöf

24/09/2025

Sjóðirnir opnast!

FME hefur samþykkt ensku sem tungumál á lykilupplýsingaskjölum sem hefur í för með sér að Íslendingar eiga að geta loksins fjárfest aftur í vísitölusjóðum eins Vanguard.

Aðilar eins og Saxo ættu í kjölfarið að opna á að Íslendingar geti fjárfest beint í þessum sjóðum um leið og ESMA hefur uppfært töflu á heimasíðu sinni. Þetta er frábærar fréttir fyrir almenna fjárfesta og eykur úrval þeirra að góðum fjárfestingakostum.

Ég hef sjálfur skrifað um mikilvægi þess að Íslendingar geti fjárfest í þessum sjóðum aftur og loksins er það að gerast.

Sjá hér slóð á dreifibréf frá FME:

11/09/2025

Hvernig væri þá að auka frelsi á móti þannig að fólk geti sjálft ákveðið í hvaða fjárfestingar þeirra peningar fara? Til dæmis væri hægt að opna á að fólk geti fjárfest í erlendum vísitölusjóðum eins og í Vanguard eða Blackrock sjóðunum og öðrum sjóðum þar sem kostnaðurstrúktúrinn er skynsamur fyrir fjárfesta. Það ætti ekki að vera flókið að útfæra slíkt fyrirkomulag. Mikið af fjárfestingum í þessum viðbótarlífeyrissparnaðarleiðum er fjárfest í dýrum íslenskum sjóðum og ef fólk fær ekki að greiða inn á lán mun sá peningur að stórum hluta enda þar. Það hugnast mér persónulega ekki.

Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra segir að hugsa þurfi með gagnrýnum hætti um það af hverju það hafi verið svona mikil fólksfjölgun á Íslandi undanfarin ár. Hún hafi til að mynda haft gríðarleg eftirspurnaráhrif á húsnæðismarkað. Hún segir að heimild til að rá....

20/08/2025

Skrifaði grein um Vanguard og stofnanda þess, John C. Bogle. Minntist einnig á að það væri mikil kjarabót að fá að fjárfesta séreignarsparnaði í sjóðum sem reknir eru af Vanguard eða sambærilegum sjóðafyrirtækjum. Vanguard er með afar lágar þóknanir enda er fyrirtækið sjálft í eigu sjóðsfélaga og enginn hvati til að mynda hagnað, hann rennur hvort eð er til sjóðsfélaga. Að spara sér háan kostnað sjóða og ávaxta hann í eigin hag í stað þess að fara í vasa fjármálafyrirtækja mun skipta miklu máli til lengri tíma.

Vonandi fara Vanguard áhrifin að hafa einhver áhrif hér á landi en það gerist ekki á meðan reglur eru hamlandi fyrir almenna fjárfesta hérlendis að fjárfesta í sjóðum eins og Vanguard. Slíkar hamlanir eru hagfelldar fyrir íslensku fjármálafyrirtækin en ekki almenna fjárfesta.

30/07/2025

Er kostnaður hlutabréfasjóða of hár hérlendis?

Ég skrifaði grein á Vísi í júní um að fjárfestavernd hafi gengið of langt þar sem almennir íslenskir fjárfestar geta ekki keypt beint í erlendum kauphallarsjóðum sem ekki birta lykilupplýsingablað á íslensku. Þessi staða hefur varað síðan í byrjun árs 2023 vegna reglubreytinga en íslensk yfirvöld geta hæglega bætt úr.

Sem dæmi um kostnað sem íslenskir almennir fjárfestar standa frammi fyrir er Landsbréf-Global Equity Fund sem er sjóðasjóður. Inngöngukostnaður hans er 2% og viðvarandi gjöld 2,47%.

Eftir 1 ár er fjárfestir búinn að greiða 4,47% af sinni eign í kostnað skv. lykilupplýsingablaði hans. Ef hann fjárfestir fyrir 1 m.kr. í 20 ár með 10% ávöxtun mun hann eiga rúmlega 6,7 m.kr. án alls kostnaðar og fyrir skatta.

Ef fjárfestingin hefði verið í gegnum þennan sjóð með sömu ávöxtun hefði fjárfestirinn átt tæplega 4,2 m.kr. fyrir skatta. Fjárfestirinn væri með um 60% hærri upphæð hefði hann ekki þurft að greiða þennan kostnað.

Annar íslenskur sjóður sem fjárfestir í erlendum hlutabréfum er ÍV Erlent hlutabréfasafn. Inngöngukostnaður er 1%, umsýslukostnaður 1,5% og hann tekur 15% af ávöxtun umfram MSCI ACWI vísitöluna. Viðvarandi gjöld eru um 2,9% (umsýslukostnaður er inni í því), þannig að eftir eitt ár væri safnið búið að lækka um 3,9% m.v. 0% ávöxtun.

Ef íslensk yfirvöld samþykkja ensku sem tungumál í tengslum við lykilupplýsingaskjöl ættu almennir íslenskir fjárfestar að geta fjárfest í erlendum vísitölusjóðum þar sem kosntaðurinn er í kringum 0,2% eða jafnvel enn lægri.

Einnig myndu opnast möguleikar á að fjárfesta í öðrum sjóðum sem beita virkri stýringu en með mun lægri kostnaði en íslensku sjóðirnir.

Það er ljóst að kostnaður við að fjárfesta í íslenskum verðbréfasjóðum er almennt talsvert hærri en það sem býðst í sjóðum hjá erlendum rekstraraðilum.

Mikilvægt er að fjarlægja hindranir þannig að almennir íslenskir fjárfestar hafi val um að fjárfesta í sjóðum erlendis. Það myndi stuðla að eðlilegri samkeppni og verða hvatning fyrir rekstraraðila íslenskra sjóða til að gera betur en áður þegar kemur að kostnaði við sjóði.

28/06/2025

S&P500 vísitalan endaði í sínu hæsta gildi í gær. Það er margt sem bendir til að markaðurinn sé ekki sérstaklega ódýr nú, en að tímasetja kaup út frá því er ekki skynsamlegt. Ég skrifaði grein um það 14. maí s.l. á Vísi. Ég heyrði frá mörgum sem vildu selja þegar markaðurinn lækkaði mikið vegna tollamála í Bandaríkjunum. Oft er þetta byggt á einhverri tilfinningu sem fólk telur sig hafa en tilfinningar og fjárfestingar fara ekki vel saman. Peter Lynch sagði: „Far more money has been lost by investors preparing for corrections, or trying to anticipate corrections than has been lost in corrections themsvelves“. Og Peter Lynch er sá sjóðstjóri sem náð hefur hvað bestum árangri fyrr og síðar.

Frá ársbyrjun fram til 18. febrúar hækkaði vísitalan um 4,7%. Eftir það byrjaði hún að lækka og hafði lækkað um 18,9% í apríl frá hæsta gildi í febrúar. Frá sínu lægsta gildi þann 8. apríl fram til 27. júní hefur hún hækkað um 23,9%. Samtals hækkun á árinu nú er um 5%. Margir sem seldu á lágu verði hafa keypt á hærra verði aftur, eins og alltaf. Það getur vel verið að markaðurinn lækki mjög mikið frá þessum gildum en enginn veit neitt um það. Þegar hann lækkar næst mikið er alveg öruggt að margir selja allt. Vogunarsjóðstjórinn Mark Yusko sagði um þetta: „Only in the stock market do people run out of the store when things go on sale“.

19/06/2025

Ég skrifaði grein á Vísi fyrir nokkrum vikum þar sem ég kom inn á svokallað “Dollar cost averaging” eða DCA en í því felst að kaupa reglulega óháð því hvernig verð sveiflast á markaði.

Ef fjárfestir hefði byrjað á að fjárfesta $10.000 í kauphallarsjóði sem fylgir S&P500 vísitölunni í júní árið 2005 og keypt í hverjum mánuði fyrir um $500 hefði fjárfestirinn endað með $530.000 en framlag hans aðeins $125.000 en restin í formi ávöxtunar. Hlutabréfamarkaðurinn skilaði honum því $405.000.

Fyrstu árin hækkaði markaðurinn verulega í aðdraganda fjármálahrunsins en eftir það lækkaði safnið verulega. Á vormánuðum 2009 hafði fjárfestirinn keypt fyrir $31.500 en virði þess aðeins $19.000 eða um 40% lækkun. Fjárfestir sem fylgdi DCA hélt áfram að kaupa og var því að kaupa bréf á a.m.k. ódýrara verði en þau voru. Það var ekki fyrr en í október 2011, meira en s*x árum eftir að hann byrjaði að fjárfesta, að markaðurinn skilaði honum jákvæðri ávöxtun.

Það er út af svona sveiflum að mikilvægt er að horfa til langs tíma þegar fjárfest er í hlutabréfum. En með aga og skilningi á því að enginn getur tímasett markaðinn náði fjárfestirinn vel viðunandi árangri. Það er ekki auðvelt og ekki hjálpa allir „sérfræðingarnir“ með alls konar spár um markaðinn og efnahag. Hagfræðingurinn John Kenneth Galbraith sagði eitt sinn: „The only function of economic forecasting is to make astrology look respectable“.